Er is in de kerken van alles te doen over het ambt. Je kunt er bepaald geen loopje mee nemen. Karakter en echtheid, daar komt het op aan.

 

Eerlijk voor God

Toen Allard Pierson in 1865 niet meer verder kon met de inhoudelijke vormgeving van zijn ambt heeft hij het predikantschap neergelegd. Vooral om de kerk en het geloof niet langer met zijn onvermogen te besmeuren. (‘Zichzelf altoos en onbeschroomd belijden, door welke drift het harte wordt ontroerd, is wat het zekerst tot die schaamte ons voert, die ons van ’t geen ons vreemd is, moet bevrijden’). Het is jammer wanneer een dienaar van het Woord buiten de boot valt. Het verdient respect wanneer hij op afstand blijft roepen dat het in de kerk om heilige en respectabele zaken, die je alleen maar van binnenuit van harte kunt dienen. Zulke mensen horen bij de seculiere getuigen, of ‘de profeten van Gods linkerhand’, zoals dr. Willem Aalders hen noemde. Ze horen niet bij de schijnheiligen en de profiteurs.

 

Consequent zijn

Laatst trad de Duitse evangelische bisschop mw. Margot Käßmann af. Niet omdat ze haar geloof verloor, maar door het verlies van haar morele waardigheid. Ze was met een glaasje op achter het stuur aangehouden. Kan gebeuren, maar mag niet. Als prominent leidinggevende moet je transparant en integer zijn. Ze trok de consequentie: dienen, niet heersen. Het gaat om geestelijke autoriteit. Dan kun je niet jezelf gaan zitten rechtvaardigen terwijl je fout bent. Ooit kreeg een David te horen dat hij door zijn escapades de vijanden van God voer voor hun ongeloof had gegeven.

 

Schoonmaak

Ook in de Rooms-katholieke Kerk klinkt momenteel de roep om purificatie en geestelijk besef nu er uit het priesterschap zoveel misbruikschandalen naar voren zijn gekomen. Onze eigen Protestantse Kerk is ook bezemrijp. Er staan er op de kansel die door verlies van geloof hun dienstwerk zouden moeten neerleggen. Als ze eerlijk zijn voor God en de mensen, zouden ze toegeven dat ze de kerk van binnenuit verpesten. Maar het is het niet makkelijk voor een dominee om op te stappen. En bekering, het allerbeste advies, is moeilijk voor iedereen!

 

Geestelijke toets bij aanpak

Confessionelen staan niet in het eerste gelid om een predikant die niet in God gelooft aan de dijk te zetten. Kozen we vroeger vooral de harde kerkjuridische aanpak (die sommigen vandaag opnieuw willen), tegenwoordig treden we liever op de irenische, medische weg. Dat is de goede ethische zuurdesem die door het meel is getrokken: ga geestelijk te werk. We staan voor het getuigenis waarmee we de ander willen bewegen ootmoedig tot God te gaan en in Christus te geloven. Spreek en bid met hem. Maai hem niet meteen af. Want daarmee maskeer je vooral je eigen armoe.

 

Ambt en persoon zijn twee

Protestanten maken onderscheid tussen ambt en persoon. De persoon zal het ambt vervullen met oprechtheid van gaven en innerlijke betrouwbaarheid. Wie een ambt draagt, wordt zelf helemaal ingeschakeld en ervaart dat zijn of haar persoonlijkheidskenmerken en talenten voor de dienst van God worden gebruikt. Het ambt rust niet op de gewijde persoon, dat is de rooms-katholieke versie, maar het ambt rust op de boodschap die de persoon heeft uit te dragen. Luther liet niet voor niets het sacrament van de priesterwijding vallen; hij legde nadruk op het Woord.

 

Geloof gevraagd

We hebben gelovige voorgangers nodig, die hun ambt niet naar beneden praten maar met intelligentie, geestkracht en gezond reflectievermogen bedienen. Ze kunnen zich door het evangelie laten gezeggen. Als we het onderscheid tussen ambt en persoon blijven maken, kunnen we hen erop aanspreken: toe, breng weer heilig vuur op het altaar. Bekeren is niet makkelijk, maar het kan wel!

 

(Barend Weegink in column in Confessioneel)